«Ұлттық валютаға 31 жыл: сарапшылар теңгенің болашағына қандай болжам жасайды?»

15 қараша — Ұлттық валюта күні. Соңғы уақытта халық арасында теңгенің болашағына қатысты сұрақтар көбейіп отыр. Қазақстанның мұнай сервистік компаниялар одағының төралқа төрағасы, сарапшы Рашид Жақсылықовтың айтуынша, ұлттық валютаның тұрақсыздығы ел экономикасының әлсіздігін көрсетеді. Мықты экономикасы, дамыған өндірісі және жаңа технологияларға бейім мемлекеттерде валюта тұрақты болады.

Сарапшы мысал ретінде 2013 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақының 43 мың теңге болғанын келтірді, ол кезде бұл сома шамамен 275 долларды құраған. Қазіргі таңда зейнетақы 101 мың теңге болса да, доллармен есептегенде 220-ға да жетпейді. Бұл ұлттық валютаның тұрақсыздығы халықтың психологиялық жайлылығына теріс әсер ететінін көрсетеді.

Жақсылықов теңгенің тұрақсыздығының негізгі себебін мұнай бағасының тұрақсыздығына, яғни экономиканың бір бағытқа тәуелді болуына байланыстырады. Мұнай өндірісі Қазақстанның бюджетіндегі 50 пайыздан астамын және ұлттық қордың 70 пайызын қамтамасыз етеді. Мұнай бағасының өзгеруіне байланысты экономиканың әртараптанбауы халықтың тұрмысына тікелей әсер етеді.

Сарапшының пікірінше, елдің өндірістік әлеуеті әлсіреп, халық шетелден тауар сатып алуға мәжбүр. Қазақстанның экономикасы Ресеймен тығыз байланысты, сондықтан теңгенің құнсыздануы импорттық өнімдердің бағасын арттырады. Қазіргі кезде доллардың бағамы 490 теңге болса, оның 510 теңгеге жетуі халықтың сатып алу қабілетіне теріс әсер етеді.

Зерттеулер көрсеткендей, қазақстандықтар азық-түлікке орта есеппен ай сайын 114 мың теңге жұмсайды. Сауалнамаға қатысқандардың 30%-ы 75-100 мың теңге, ал 17%-ы 100-150 мың теңге аралығында ақша жұмсайтынын айтты. Бүгінде халықтың табысының алпыс пайызға жуығы тек тамаққа кетіп жатыр, бұл жағдай зейнеткерлердің зейнетақысының жеткілікті болуына күмән тудырады.

Поделитесь с друзьями